Dầu nhớt động cơ không chỉ làm chức năng bôi trơn mà nó còn có những kiến thức cơ bản về các tính năng mà bạn nên biết để hiểu rõ hơn khi bảo dưỡng xe. Nó có tính năng rửa trôi cặn và lọc cặn bên trong giúp cho bộ phận máy ít bị xước do cặn máy sinh ra khi hoạt động. Hãy cùng tìm hiểu một số kiến thức cơ bản về dầu nhớt dưới đây nhé!

Cẩm nang kiến thức cơ bản về dầu nhớt

1. Tìm hiểu về độ nhớt

Tất cả dầu nhớt động cơ đều được xếp loại bởi độ nhớt. Liên quan tới dầu nhớt chảy như thế nào ở một nhiệt độ xác định (nhiệt độ đo đạc theo chuẩn là ở 40°C và 100°C).

  • Chỉ số độ nhớt càng cao thì dầu càng đặc và sẽ càng chảy chậm hơn qua các khe máy.
  • Độ nhớt càng cao (còn gọi là độ nặng), dầu sẽ đặc hơn. Và do đó dầu sẽ giảm thiểu được ma sát, rung chấn tốt hơn khi dầu nóng lên.
  • Cấp độ nhớt SAE (J300) :
    - Dầu nhớt SAE 10W, SAE 40, … là dầu đơn cấp chỉ thích hợp cho một mùa
    - Dầu nhớt SAE 5W-40, SAE 20W-50, …là dầu đa cấp, có thể sử dụng quanh năm trong mọi điều kiện thời tiết
  • Không bao giờ sử dụng loại dầu loãng hơn được khuyến cáo. Chẳng hạn nếu chỉ định của nhà sản xuất là 10W-40 thì không được sử dụng loại 5W-40.

Tìm hiểu về độ nhớt

2. Dầu đa cấp

Các loại dầu bôi trơn mà có khả năng giữ được độ vận hành trong điều kiện thời tiết cao và thấp được gọi là dầu đa cấp. Dầu đa độ nhớt (dầu đa cấp) là dầu nhớt được đặc chế theo công thức giúp nó có đặc tính 2 độ nhớt khác nhau. Được định nghĩa bằng hai con số phụ thuộc vào nhiệt độ ( ví dụ 5W-30)

  • Những số đứng trước chữ “W” (Winter – mùa đông); dùng để chỉ khoảng nhiệt độ mà loại dầu động cơ đó có độ nhớt đủ để khởi động xe lúc lạnh.
  • Đứng sau chữ “W” ở loại dầu đa cấp là ký tự dùng để chỉ khoảng độ nhớt ở 100 độ C của các loại dầu nhờn. 
  • Có đặc tính là co lại khi lạnh nhưng lại duỗi ra khi nóng. Và do đó làm thay đổi đặc tính độ nhớt của dầu.

Như vậy loại dầu 10w40 sẽ chảy như dầu có độ nặng 10 khi ở nhiệt độ 40°C (khá loãng). Nhưng sẽ không loãng hơn dầu có độ nặng 40 khi nóng ở nhiệt độ 100°C. Để xác định nhiệt độ khởi động theo ký tự này. Bạn chỉ cần lấy 30 trừ đi các số đó nhưng theo nhiệt độ âm. Ví dụ, dầu 10W sẽ khởi động tốt ở -20ºC, dầu 15W khởi động tốt ở -15ºC.

Đặc tính của dầu đa cấp

3. Sự khác nhau giữa dầu tổng hợp và dầu gốc khoáng.

- Dầu tổng hợp được tạo nên từ các phân tử đã được biến đổi dưới các giai đoạn chưng cất phức tạp. Cho phép nâng cao hiệu quả hoạt động của dầu động cơ dưới các điều kiện nhiệt độ, áp suất và lực khắc nghiệt.

- Dầu gốc khoáng được tạo nên từ các phân tử hiện diện trong dầu thô. Được tách ra từ quy trình chưng cất tại một nhà máy lọc dầu.

4. Các chất phụ gia là gì và tại sao chúng lại được thêm vào? 

Chất phụ gia là các hợp chất hóa học mà khi được thêm vào dầu gốc; có thể cải thiện khả năng vận hành của dầu bôi trơ. Bảo vệ chúng khỏi bị lão hóa và cho phép dầu bôi trơn đáp lại tất cả các yêu cầu của một động cơ hiện đại. Việc thêm vào các loại phụ gia đa dạng chính là điều phân biệt một loại dầu nhớt động cơ có chất lượng cao khỏi các loại dầu thông thường khác.

Tại sao lại thêm vào các chất phụ gia

5. Sự phá hỏng của độ nhớt

Độ nhớt của dầu càng cao thì càng chống lại ma sát tốt hơn. Sự phá hỏng độ nhớt là hoạt động chia cắt các hyđrô cácbon trong dầu; làm giảm hiệu quả của khả năng chống lại ma sát của dầu.

  • Nếu độ nhớt bị hỏng quá nhiều thì dầu sẽ không thể bảo vệ được bề mặt động cơ khỏi ma sát.
  • Sự phá hỏng độ nhớt là một trong 3 lý do đầu tiên mà chúng ta phải thay dầu.
  • Hai lý do còn lại là các hạt lơ lửng hoặc chất gây ô nhiễm mà có thể gây mòn các bề mặt va chạm. Và sự ôxi hóa hay còn gọi là sự hình thành cặn trong dầu.
  • Động cơ chạy ở vòng tua cao hơn thì sẽ phá hỏng độ nhớt nhanh hơn. Đấy là do tốc độ xuất hiện lực trượt phá cao hơn (sự đổi hướng của các bộ phận cơ khí nhanh hơn); và tốc độ phản ứng hóa học nhanh hơn (do nổ nhiều hơn…); cũng như nhiệt độ cao.
  • So sánh với động cơ ôtô, vòng tua động cơ xe gắn máy nhanh hơn rất nhiều. Do đó cũng gây hỏng dầu nhanh hơn.
  • Nhiệt độ cao là một nguyên nhân nhiều hơn khiến cho các xe giải nhiệt bằng gió hoặc dầu bị phá hỏng độ nhớt nhanh hơn các xe có giải nhiệt bằng két nước (nhanh hơn rất nhiều so với ôtô)

Sự phá hỏng của độ nhớt

6. Thay dầu và lọc dầu trong trường hợp nào?

- Xe chạy trong môi trường nhiều bụi bẩn (chẳng hạn sa mạc hoặc đường đất);

- Xe chạy trong môi trường có độ ẩm cao (độ ẩm cao hơn 85%);

- Xe chạy thường xuyên trong môi trường có nhiệt độ cao (trên 32°C);

- Xe hay sử dụng những quãng ngắn (dưới 15 dặm);

- Xe hay chạy ép số tức là chạy ở vòng tua cao (chẳng hạn khi depart ở đèn đỏ);

- Xe thường xuyên phải tăng giảm tốc đột ngột lúc tắc đường hoặc đi trong thành phố (có thể làm cho dầu chóng nhanh hỏng tới 50%);

- Xe sử dụng không thường xuyên (ít hơn một lần mỗi 4 ngày);

Nên thay dầu ngay lập tức bất cứ lúc nào nếu như xe bị quá nhiệt hoặc có dấu hiệu quá nhiệt hoặc trong trường hợp động cơ bị vào nước.

Thay dầu và lọc dầu trong trường hợp nào

Xem thêm

Bài viết liên quan

Nhập và gửi Ý kiến, đánh giá